Những điều chủ đầu tư, ban quản lý và chủ nhà cần biết để đảm bảo an toàn và tuân thủ quy định

Sau khi thang máy được lắp đặt hoàn thiện và đưa vào sử dụng, nhiều chủ đầu tư thường cho rằng chỉ cần bảo trì định kỳ là đủ.

Tuy nhiên trên thực tế, ngoài công tác bảo trì, thang máy còn phải thực hiện một công việc vô cùng quan trọng khác, đó là:

👉 Kiểm định an toàn kỹ thuật thang máy.

Đây không chỉ là yêu cầu liên quan đến an toàn vận hành mà còn là trách nhiệm của chủ sở hữu đối với thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động.

Trong quá trình tư vấn cho khách hàng, Ziehl Việt Nam thường nhận được các câu hỏi như:

• Thang máy có bắt buộc phải kiểm định không?
• Bao lâu phải kiểm định một lần?
• Thang máy gia đình có cần kiểm định không?
• Nếu không kiểm định thì có sao không?
• Quy trình kiểm định diễn ra như thế nào?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đầy đủ và chính xác về vấn đề này.

Kiểm định thang máy là gì?

Kiểm định thang máy là quá trình đánh giá tình trạng kỹ thuật và mức độ an toàn của hệ thống thang máy thông qua các bước kiểm tra, thử nghiệm và đo đạc theo quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Việc kiểm định được thực hiện bởi đơn vị kiểm định có chức năng, được cấp phép theo quy định.

Mục tiêu của kiểm định là:

• Đánh giá mức độ an toàn của thang máy
• Phát hiện các nguy cơ tiềm ẩn
• Xác nhận thiết bị đủ điều kiện vận hành
• Đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật

Có thể hiểu đơn giản:

👉 Bảo trì giúp thang máy hoạt động tốt.

👉 Kiểm định giúp xác nhận thang máy hoạt động an toàn.

Đây là hai công việc hoàn toàn khác nhau và không thể thay thế cho nhau.

Thang máy nào bắt buộc phải kiểm định?

Hiện nay, hầu hết các loại thang máy chở người đều thuộc nhóm thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.

Bao gồm:

• Thang máy gia đình
• Thang máy nhà phố
• Thang máy biệt thự
• Thang máy chung cư
• Thang máy khách sạn
• Thang máy văn phòng
• Thang máy bệnh viện
• Thang máy trung tâm thương mại

Dù công trình lớn hay nhỏ, việc kiểm định vẫn là yêu cầu cần thực hiện trước khi đưa vào sử dụng và trong suốt quá trình vận hành.

Khi nào phải kiểm định thang máy?

Thông thường có 3 thời điểm kiểm định quan trọng.

1. Kiểm định lần đầu

Đây là lần kiểm định bắt buộc sau khi:

• Hoàn thành lắp đặt
• Hoàn tất chạy thử
• Chuẩn bị đưa thang máy vào sử dụng

Nếu chưa kiểm định đạt yêu cầu:

👉 Thang máy chưa được phép vận hành chính thức.

2. Kiểm định định kỳ

Được thực hiện trong quá trình sử dụng nhằm đánh giá lại mức độ an toàn của thiết bị.

Đây là loại kiểm định mà hầu hết chủ đầu tư quan tâm nhất.

3. Kiểm định bất thường

Thực hiện khi:

• Thang máy xảy ra tai nạn
• Có sự cố nghiêm trọng
• Thay đổi kết cấu thiết bị
• Thay động cơ
• Thay tủ điều khiển
• Nâng cấp hệ thống quan trọng

Mục đích là đánh giá lại mức độ an toàn trước khi tiếp tục sử dụng.

Thang máy phải kiểm định bao nhiêu năm một lần?

Đây là câu hỏi được nhiều khách hàng quan tâm nhất.

Thông thường:

Đối với thang máy mới

Thời hạn kiểm định định kỳ thường là:

03 năm/lần

Áp dụng đối với thang máy còn trong thời gian sử dụng ngắn và đáp ứng đầy đủ các điều kiện kỹ thuật.

Đối với thang máy đã sử dụng lâu năm

Khi tuổi đời thiết bị tăng lên, chu kỳ kiểm định sẽ được rút ngắn.

Thông thường:

02 năm/lần

hoặc

01 năm/lần

tùy theo tuổi thiết bị và kết quả đánh giá thực tế của đơn vị kiểm định.

Vì sao thang máy cũ phải kiểm định thường xuyên hơn?

Cũng giống như ô tô hay các thiết bị cơ điện khác.

Sau nhiều năm vận hành:

• Linh kiện bắt đầu lão hóa
• Hệ thống điện xuống cấp
• Độ chính xác giảm dần
• Nguy cơ phát sinh sự cố tăng lên

Do đó cần kiểm tra thường xuyên hơn để đảm bảo an toàn.

Nếu không kiểm định thang máy thì sao?

Nhiều chủ đầu tư thường chỉ quan tâm đến việc thang máy có hoạt động được hay không.

Tuy nhiên:

Một chiếc thang máy vẫn chạy bình thường chưa chắc đã đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Nếu không kiểm định:

Rủi ro về an toàn

Một số lỗi tiềm ẩn có thể không được phát hiện kịp thời.

Ví dụ:

• Hệ thống phanh
• Bộ khống chế vượt tốc
• Thiết bị an toàn cửa
• Hệ thống cứu hộ tự động

Rủi ro về pháp lý

Trong trường hợp xảy ra sự cố:

Chủ sở hữu hoặc đơn vị quản lý có thể gặp nhiều vấn đề liên quan đến trách nhiệm vận hành thiết bị.

Rủi ro về bảo hiểm

Một số trường hợp liên quan đến bảo hiểm hoặc hồ sơ quản lý kỹ thuật có thể yêu cầu hồ sơ kiểm định hợp lệ.

Quy trình kiểm định thang máy diễn ra như thế nào?

Nhiều khách hàng lần đầu thực hiện kiểm định thường lo lắng.

Trên thực tế, quy trình này khá rõ ràng và được thực hiện theo các bước cụ thể.

Bước 1: Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật

Đơn vị kiểm định sẽ kiểm tra:

• Hồ sơ lắp đặt
• Hồ sơ bảo trì
• Nhật ký vận hành
• Biên bản kiểm định trước đó (nếu có)

Mục đích là xác minh nguồn gốc và tình trạng quản lý thiết bị.

Bước 2: Kiểm tra bên ngoài

Kỹ thuật viên sẽ kiểm tra:

• Cabin
• Cửa tầng
• Hố PIT
• Phòng máy
• Tủ điều khiển
• Hệ thống điện

Đồng thời đánh giá hiện trạng tổng thể của thang máy.

Bước 3: Kiểm tra các thiết bị an toàn

Đây là bước quan trọng nhất.

Các hạng mục thường bao gồm:

• Bộ khống chế vượt tốc
• Hệ thống phanh
• Công tắc giới hạn hành trình
• Công tắc an toàn cửa
• Thiết bị cứu hộ
• Hệ thống tiếp địa

Bước 4: Thử tải thang máy

Thang máy sẽ được thử tải theo quy định.

Mục đích là kiểm tra khả năng hoạt động của:

• Động cơ
• Hệ thống kéo
• Hệ thống phanh
• Khả năng chịu tải

Bước 5: Đánh giá kết quả

Sau khi hoàn thành các bước kiểm tra.

Đơn vị kiểm định sẽ:

• Đánh giá tình trạng thiết bị
• Kết luận đạt hoặc không đạt
• Đưa ra kiến nghị khắc phục nếu cần

Bước 6: Cấp giấy chứng nhận kiểm định

Nếu đạt yêu cầu:

Thang máy sẽ được:

✔ Cấp giấy chứng nhận kiểm định

✔ Dán tem kiểm định

✔ Xác nhận đủ điều kiện vận hành

Đây là căn cứ chứng minh thiết bị đã được đánh giá an toàn theo quy định.

Chủ đầu tư cần chuẩn bị gì trước ngày kiểm định?

Để quá trình kiểm định diễn ra thuận lợi, nên chuẩn bị:

• Hồ sơ kỹ thuật đầy đủ
• Nhật ký bảo trì
• Hồ sơ kiểm định cũ
• Nguồn điện ổn định
• Kỹ thuật viên bảo trì hỗ trợ nếu cần

Đồng thời đảm bảo thang máy đang trong trạng thái vận hành bình thường.

Vai trò của đơn vị bảo trì trong công tác kiểm định

Trên thực tế, một chiếc thang máy được bảo trì tốt thường có tỷ lệ đạt kiểm định cao hơn.

Bởi trong quá trình bảo trì định kỳ:

• Các lỗi được phát hiện sớm
• Linh kiện hao mòn được thay thế kịp thời
• Thiết bị an toàn được kiểm tra thường xuyên

Nhờ đó việc kiểm định diễn ra thuận lợi hơn.

Kiểm định thang máy là yêu cầu quan trọng nhằm đảm bảo thiết bị luôn vận hành an toàn trong suốt quá trình sử dụng.

Kết luận

Thông thường:

✔ Thang máy phải kiểm định trước khi đưa vào sử dụng.

✔ Kiểm định định kỳ theo chu kỳ quy định.

✔ Kiểm định bất thường khi có sự cố hoặc thay đổi lớn về thiết bị.

Bên cạnh việc bảo trì định kỳ, chủ đầu tư cũng cần theo dõi thời hạn kiểm định để thực hiện đúng thời gian.

Bởi một chiếc thang máy an toàn không chỉ là thang máy hoạt động được, mà còn là thang máy đã được kiểm tra, đánh giá và xác nhận đạt yêu cầu kỹ thuật theo quy định.

Đầu tư cho kiểm định chính là đầu tư cho sự an toàn của gia đình, cư dân và toàn bộ người sử dụng công trình.