Đừng đợi đến khi thang máy ngừng hoạt động mới xử lý

Thang máy ngày nay đã trở thành thiết bị không thể thiếu trong các công trình nhà ở, biệt thự, khách sạn, văn phòng, chung cư mini hay nhà phố nhiều tầng.

Với tần suất sử dụng hàng chục, thậm chí hàng trăm lượt mỗi ngày, việc phát sinh các dấu hiệu bất thường trong quá trình vận hành là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy rất nhiều chủ đầu tư và người sử dụng thường có tâm lý:

• “Thang vẫn chạy được mà.”
• “Chắc lỗi nhỏ thôi.”
• “Để hôm nào kiểm tra cũng được.”

Chính sự chủ quan này đã khiến nhiều sự cố nhỏ ban đầu trở thành những hư hỏng nghiêm trọng, làm tăng chi phí sửa chữa, gián đoạn sử dụng và thậm chí ảnh hưởng đến an toàn của người dùng.

Điều quan trọng cần hiểu là:

👉 Hầu hết các sự cố thang máy đều có dấu hiệu cảnh báo từ trước.

Nếu nhận biết sớm và xử lý kịp thời, bạn có thể tránh được rất nhiều rủi ro không đáng có.

Vậy đâu là những dấu hiệu cho thấy thang máy cần được kỹ thuật viên kiểm tra ngay?

Hãy cùng Ziehl Việt Nam tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Dấu hiệu số 1: Thang máy phát ra tiếng động lạ bất thường

Một chiếc thang máy hoạt động bình thường sẽ phát ra âm thanh rất nhỏ và ổn định.

Người sử dụng có thể nghe thấy tiếng động cơ hoạt động nhẹ hoặc tiếng cửa đóng mở, nhưng tất cả đều diễn ra êm ái và đồng đều.

Nếu đột nhiên xuất hiện những âm thanh như:

• Tiếng va đập kim loại
• Tiếng “cộc cộc” liên tục
• Tiếng hú lớn từ phòng máy
• Tiếng rít kéo dài
• Tiếng rung mạnh khi di chuyển

thì đây là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.

Nguyên nhân có thể bao gồm:

• Động cơ đang gặp vấn đề
• Bạc đạn bị mòn
• Ray dẫn hướng lệch
• Cáp tải hao mòn
• Cabin rung bất thường
• Linh kiện cơ khí bị lỏng

Vì sao cần kiểm tra ngay?

Những tiếng động lạ thường là dấu hiệu đầu tiên của quá trình hao mòn hoặc hư hỏng thiết bị.

Nếu tiếp tục sử dụng trong thời gian dài:

• Linh kiện có thể hư hỏng nặng hơn
• Chi phí sửa chữa tăng cao
• Nguy cơ dừng thang đột ngột tăng lên

Dấu hiệu số 2: Thang máy rung hoặc giật khi vận hành

Một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng thang máy là khả năng vận hành êm ái.

Nếu bạn cảm nhận được:

• Cabin rung mạnh khi khởi động
• Rung khi dừng tầng
• Giật nhẹ lúc tăng tốc
• Cabin lắc ngang bất thường

thì đây là tín hiệu cho thấy hệ thống đang có vấn đề.

Nguyên nhân thường gặp

• Ray dẫn hướng bị lệch
• Cabin mất cân bằng
• Động cơ hoạt động không ổn định
• Cáp tải hao mòn
• Bộ giảm chấn xuống cấp

Nhiều người thường quen dần với hiện tượng rung và cho rằng đó là điều bình thường.

Tuy nhiên trên thực tế, độ rung thường có xu hướng tăng dần theo thời gian nếu không được xử lý.

Dấu hiệu số 3: Thang máy dừng tầng không chính xác

Một chiếc thang máy đạt tiêu chuẩn phải dừng ngang bằng với mặt sàn ở mọi tầng.

Nếu cabin xuất hiện tình trạng:

• Dừng cao hơn sàn
• Dừng thấp hơn sàn
• Có tầng lệch nhiều hơn tầng khác
• Lúc đúng lúc sai

thì đây là dấu hiệu không nên xem nhẹ.

Nguy cơ tiềm ẩn

Đối với người lớn tuổi, trẻ em hoặc người đang mang vác đồ vật, việc cabin lệch tầng chỉ vài centimet cũng có thể gây:

• Vấp ngã
• Trượt chân
• Mất an toàn khi di chuyển

Nguyên nhân có thể liên quan đến

• Cảm biến tầng
• Encoder động cơ
• Tủ điều khiển
• Hệ thống thắng
• Biến tần

Dấu hiệu số 4: Cửa thang máy đóng mở bất thường

Theo thống kê của ngành thang máy, hơn 60% các sự cố phát sinh liên quan đến hệ thống cửa.

Đây là bộ phận hoạt động nhiều nhất trong toàn bộ hệ thống.

Các dấu hiệu cần chú ý

• Cửa đóng quá mạnh
• Cửa đóng chậm
• Cửa mở không hết
• Cửa bị khựng
• Cửa kêu lớn khi vận hành
• Thường xuyên báo lỗi cửa

Nguyên nhân thường gặp

• Motor cửa xuống cấp
• Ray cửa bẩn
• Cảm biến cửa lỗi
• Bánh xe cửa hao mòn
• Hệ thống điều khiển cửa gặp sự cố

Nếu bỏ qua trong thời gian dài, cửa có thể bị kẹt hoặc khiến thang máy ngừng hoạt động.

Dấu hiệu số 5: Có mùi khét hoặc mùi điện cháy

Đây là một trong những dấu hiệu nguy hiểm nhất.

Nếu trong cabin hoặc khu vực phòng máy xuất hiện:

• Mùi nhựa cháy
• Mùi khét nhẹ
• Mùi điện nóng

thì cần kiểm tra ngay lập tức.

Nguyên nhân có thể đến từ

• Động cơ quá nhiệt
• Bo mạch bị chập
• Relay cháy tiếp điểm
• Dây điện bị lỏng
• Biến tần gặp sự cố

Tuyệt đối không nên

❌ Tiếp tục sử dụng trong nhiều ngày

❌ Tự ý tháo mở tủ điện

❌ Chờ đến khi thang báo lỗi hoàn toàn

Mùi khét thường là dấu hiệu cảnh báo sớm của các sự cố điện nghiêm trọng.

Dấu hiệu số 6: Thang máy thường xuyên báo lỗi hoặc tự reset

Một chiếc thang máy hiện đại được trang bị hệ thống tự giám sát.

Khi xuất hiện sự cố, hệ thống sẽ hiển thị mã lỗi để cảnh báo.

Nếu thang máy có các biểu hiện:

• Báo lỗi liên tục
• Đang chạy thì dừng
• Tự khởi động lại
• Màn hình hiển thị bất thường
• Hoạt động không ổn định

thì đây là dấu hiệu cho thấy hệ thống điều khiển đang gặp vấn đề.

Có thể liên quan đến

• Tủ điều khiển
• Nguồn điện
• Bo mạch điều khiển
• Biến tần
• Hệ thống truyền thông tín hiệu

Đây là dạng lỗi cần được kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng.

Dấu hiệu số 7: Thang máy mất lệnh tầng hoặc phản hồi chậm

Khi người sử dụng nhấn nút gọi thang hoặc chọn tầng nhưng:

• Thang không phản hồi
• Phải nhấn nhiều lần
• Bỏ qua tầng đã chọn
• Nhận lệnh chậm bất thường

thì đây là dấu hiệu cho thấy hệ thống điều khiển đang hoạt động không ổn định.

Nguyên nhân có thể gồm

• Nút bấm xuống cấp
• Cáp tín hiệu lỗi
• Bo mạch cabin gặp sự cố
• Tủ điều khiển hoạt động không ổn định

Ban đầu lỗi có thể chỉ xuất hiện ngẫu nhiên.

Nhưng nếu không xử lý sớm, hệ thống có thể ngày càng mất ổn định hơn.

Khi nào nên ngừng sử dụng thang máy ngay?

Bạn nên tạm ngừng sử dụng và liên hệ kỹ thuật nếu xuất hiện một trong các trường hợp sau:

⚠ Có mùi khét rõ rệt

⚠ Cabin rung mạnh bất thường

⚠ Thang phát ra tiếng va đập lớn

⚠ Thang dừng sai tầng nhiều lần

⚠ Cửa hoạt động không an toàn

⚠ Thang liên tục báo lỗi

⚠ Hệ thống tự dừng hoặc reset liên tục

Vai trò của bảo trì định kỳ trong việc phòng ngừa sự cố

Trên thực tế, phần lớn các dấu hiệu kể trên đều có thể được phát hiện từ rất sớm thông qua công tác bảo trì định kỳ.

Một quy trình bảo trì chuyên nghiệp sẽ giúp:

✔ Kiểm tra động cơ

✔ Kiểm tra cáp tải

✔ Kiểm tra hệ thống cửa

✔ Kiểm tra tủ điều khiển

✔ Kiểm tra cảm biến an toàn

✔ Phát hiện linh kiện hao mòn trước khi hỏng hóc xảy ra

Kết luận

Thang máy là một thiết bị cơ điện phức tạp và có liên quan trực tiếp đến sự an toàn của người sử dụng.

Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như:

• Tiếng động lạ
• Rung giật
• Dừng tầng không chính xác
• Cửa hoạt động bất thường
• Mùi khét
• Báo lỗi liên tục
• Mất lệnh tầng

bạn không nên chủ quan hoặc tiếp tục sử dụng trong thời gian dài.

Hãy liên hệ đơn vị bảo trì uy tín để được kiểm tra và xử lý kịp thời.

Bởi trong hầu hết các trường hợp, phát hiện sớm luôn giúp tiết kiệm chi phí hơn rất nhiều so với sửa chữa khi sự cố đã trở nên nghiêm trọng.

Một chiếc thang máy được chăm sóc đúng cách không chỉ vận hành ổn định hơn mà còn đảm bảo an toàn cho người sử dụng trong suốt nhiều năm.